Goeiedag,
hoe kunnen we je helpen?

Moederschapsrust, geboorteverlof en pleegouderverlof?

Word je binnenkort mama of papa? Proficiat! Maar waar heb je als zelfstandige ouder nu precies recht op? We lijsten het voor je op?

 

Je rechten als zelfstandige moeder

Moederschapsrust

Zelfstandige moeders hebben recht op maximum 12 weken moederschapsrust. Als je bevalt van een meerling heb je recht op 13 weken rust. 

Ontvang je graag een moederschapsuitkering (via je ziekenfonds), dan moet je minstens 3 weken verplicht bevallingsrust nemen. Dat betekent dat je 3 weken niet mag werken. De eerste week gaat 7 dagen voor de vermoedelijke geboortedatum in. De resterende 2 weken lopen tot 2 weken na de geboorte van je kind. 

De overige 9 weken worden facultatieve moederschapsrust genoemd. Van je 9 weken mag je maximaal 2 weken voor de bevalling opnemen. Dit wil zeggen dat je ten vroegste 3 weken voor de voorziene bevallingsdatum moederschapsrust kan opnemen. De overige facultatieve moederschapsrust mag je vrij kiezen in periodes van zeven dagen, tot 36 weken na het einde van de verplichte moederschapsrust na de bevalling.

De bijhorende moederschapsuitkering bedraagt 872,87 euro per week voor de eerste 4weken (of 436,44 euro indien je de moederschapsrust halftijds opneemt). Vanaf de vijfde week bedraagt de uitkering 798,37 euro per week (of 399,18 euro indien je de moederschapsrust halftijds opneemt). Let hierbij wel op: je kan enkel de facultatieve rust halftijds opnemen. 9 weken voltijdse rust stemmen in dat geval overeen met 18 weken halftijdse rust. Je kan beide formules ook combineren (bv. 7 weken voltijds en 4 weken halftijds).

Moederschapshulp

Als een zelfstandige moeder recht heeft op een moederschapsuitkering heeft ze ook recht op 105 gratis dienstencheques. Die kan je inzetten voor huishoudelijke hulp via een erkende onderneming. Elke cheque is 9 euro waard, of één uur hulp in je huishouden. 

Wanneer je bevallen bent, laat de overheid dit aan je sociaal verzekeringsfonds weten. Daarna kijkt je sociaal verzekeringsfonds na of je in aanmerking komt voor moederschapshulp en ontvang je een brief met de nodige info en aanvraagformulier. 

Vrijstelling sociale bijdragen na bevalling

Ontvang je uitkeringen als zelfstandige tijdens je moederschapsrust? Dan hoef je voor het kwartaal na het kwartaal waarin je bevallen bent geen sociale bijdrage te betalen én behoud je al je sociale rechten. Als klant bij Liantis sociaal verzekeringsfonds hoef je geen aanvraag in te dienen hiervoor, de vrijstelling wordt automatisch toegekend. 

Zelfstandige moeders met een Sociaal VAPZ genieten twee kwartalen van een premievrijstelling.

 

Je rechten als vader of meeouder

Zelfstandige vaders of meeouders hebben sinds 1 mei 2019 recht op vaderschaps- of geboorteverlof. 

Je moet wel aan de volgende voorwaarden voldoen: 

  1. Je sociale bijdragen voor de twee kwartalen voorafgaand aan het kwartaal van de geboorte, heb je betaald of zijn vrijgesteld (door RSVZ).
  2. Je bent zelfstandige in hoofdberoep of meewerkende echtgeno(o)te in het maxistatuut. Zelfstandigen in bijberoep, student-zelfstandigen en zelfstandigen die de pensioenleeftijd hebben bereikt, komen onder bepaalde bijkomende voorwaarden ook in aanmerking.
  3. Je onderbreekt elke beroepsactiviteit volledig gedurende de (volledige of halve) dagen waarvoor je de uitkering aanvraagt.

Opgelet: er zijn nog bijkomende voorwaarden waar je rekening mee moet houden.

  • De wettelijke afstamming moet vast staan. Ben je al gehuwd, dan is dit automatisch het geval. Ongehuwde partners moeten het kind erkennen. 
  • De afstamming staat niet vast? Dan moet je als vader of meeouder wettelijk samenwonen met de moeder van het kind en moet het kind er zijn hoofdverblijfplaats hebben.
  • Zijn bovenstaande twee situaties niet van toepassing? Dan moet je op het moment van de geboorte minstens drie jaar feitelijk samenwonen met de moeder van het kind en moet het kind er ook zijn hoofdverblijfplaats hebben om recht te hebben op vaderschapsverlof of geboorteverlof.

Geboorteverlof opnemen: maximaal 20 dagen

Het vaderschaps- of geboorteverlof bedraagt maximaal 20 dagen. De uitkering die hieraan gekoppeld is, bedraagt 101,50 euro per verlofdag (50,75 euro per halve verlofdag) of 2.030,00 euro in totaal. 

Je hebt de vrijheid om je verlof in te delen zoals dat jou het beste uitkomt. Er zijn verschillende formules mogelijk:

  • 20 volle dagen, al dan niet aansluitend op de geboorte
  • 40 halve dagen
  • afwisselend halve en volle dagen (1 volle dag = 2 halve dagen)

De verlofdagen moeten niet verplicht aaneengesloten opgenomen worden.

Lijkt 20 dagen verlof nemen je niet haalbaar? Je bent niet verplicht om de 20 dagen op te nemen. Als je niet meer dan 8 dagen verlof opneemt, kan je dit aanvullen met 15 gratis dienstencheques. Met 1 dienstencheque kan je 1 uur huishoudelijke hulp ‘kopen’ bij een erkende onderneming.

Er is één belangrijke voorwaarde voor de bovenstaande regelingen. Je bent verplicht om je verlof op te nemen binnen de vier maanden vanaf de maand volgend op de maand van de geboorte van je kind

Hou er rekening mee dat je de aanvraag steeds binnen de aanvraagtermijn indient. Dit wil zeggen ten laatste op de laatste dag van het kwartaal volgend op het kwartaal van de geboorte van je kind. Is jouw kind in de laatste maand van het kwartaal geboren? Dan beschik je over een extra maand om jouw aanvraag in te dienen.


Hebben pleegouders ook recht op geboorteverlof? 

Sinds 1 januari 2019 kun je als zelfstandige ook pleegouderverlof opnemen als je minstens zes maanden een minderjarig pleegkind opneemt in je gezin. Het moet dus gaan om langdurige pleegzorg. 

Maximum zes weken verlof

Je kan als pleegouder elk maximaal zes weken pleegouderverlof opnemen. Het pleegouderverlof kan worden verlengd met drie weken, op te nemen door één pleegouder of te verdelen onder beide pleegouders. Ga je zorg dragen voor twee of meerdere (nieuwe) pleegkinderen tegelijk, of een pleegkind met een handicap? Dan heb je recht op meer pleegouderverlof. 

Het pleegouderverlof is flexibel: je kan één week of een veelvoud hiervan opnemen. Je ontvangt dan een wekelijkse brutovergoeding van 609,02 euro van je ziekenfonds, op voorwaarde dat je niet werkt. 

Aanvraag

Wil je als zelfstandige graag pleegouderverlof opnemen? Dan moet je tijdig een aanvraag doen bij je ziekenfonds.

Terug